Tilvildarlig savnsmynd 24.fo

Fólkavøksturin seinastu árini saman við vaksandi løntakaratali og lítlum arbeiðsloysi hevur elvt til spurningar um, hvussu stórur partur av fólkavøkstrinum er útlendsk arbeiðsmegi.

Hagstova Føroya hevur nú víðkað løntakarahagtølini við talvum um føðiland og ríkisborgaraskap. Útlendingar eru her lýstir sum persónar við øðrum enn donskum ríkisborgararskapi, sum hava skrásettan bústað í Føroyum.

Tølini vísa, at útlendingarnir telja ein lutfalsliga lítlan part av løntakaraskaranum. Í juli vóru uml. 4% av øllum løntakarum í Føroyum útlendskir løntakarar. Til samanberingar vóru útlendingarnir 1% av øllum løntakarunum í 1985. Myndin niðanfyri er ein úrskurður av myndini omanfyri, ið greiðari visir gongdina av útlendsku løntakarunum í Føroyum. Her sæst, at útlendsku løntakararnir eru farnir úr uml. 2,5% fyrst í 2014, tá fólkavøksturin tók dik á seg, upp í umleið 4% av løntakaratalinum nú.

Av útlendsku løntakarunum er størsti vøksturin hesi seinastu árini serliga ikki-norðurlendskir ES-ríkisborgarar. Í juli í 2014 vóru hesir ríkisborgarar 0,7% av samlaða løntakaratalinum, meðan teir í juli í ár vóru 1,5% (406 løntakarar). Í sama tíðarskeiði eru ríkisborgarar uttan fyri Evropa farnir úr 1,0% upp í 1,6% (430 løntakarar).

Flestir útlendingar innan húsarhaldstænastur

Myndin niðanfyri vísir, hvussu stórur partur av løntakunum í einstøku vinnugreinunum vóru útlendskir løntakarar í juli í ár. Í summum vinnugreinum, sum t.d. í landbúnaði, ráevnisvinnu og ótilskilað, eru samlaðu løntakaratølini smá og tí má fyritlit takast fyri býtinum har.

Lutfalsliga eru flestu útlendsku løntakararnir at finna í húsarhaldstænastum (14,5%), ið m.a. fevnir um reingerð, ruskinnsavnan, hárfríðkan, vakurleikarøkt og venjingarmiðstøðir. Síðan í fiskavøruídnaði (12,4%) og gistihús- og matstovuvirki (11,7%). Til samanberingar hava umleið 7% av løntakarunum í byggivinnuni útlendskan ríkisborgaraskap.

Sermerkt er, at lutfalsliga fleiri aðrir danskir ríkisborgarar enn teir, sum eru føddir í Føroyum, eru í gistihús og matstovuvinnum.

Munur er á, hvussu útlendsku løntakararnir eru umboðaðir í einstøku vinnugreinnum. Ikki-evropiskir løntakarar eru serliga umboðaðir í vinnugreinunum gistihúsum og matstovuvirkjum, ali- og kryvjivirkjum, húsarhaldstænastum og fiskavøruídnaði. Ikki-norðurlendsku ES-borgarararnir eru lutfalsliga flestir í skipasmiðjum, smiðjum og innan byggivinnuna. Myndin niðanfyri vísir tær 6 vinnugreinarnar við flestum útlendskum ríkisborgarum.

Stutt um løntakarar

Ein løntakari er millum 16 og 74 ár, sum fær A-inntøku og hevur bústað í Føroyum í tíðarskeiðinum, tá lønin verður útgoldin. Sum løntakarar verða tald tey, sum í einum mánaða fáa eina lønarupphædd útgoldna, sum í minsta lagi er ájavnt eina dagløn hjá ófaklærdum arbeiðsfólki. Hetta, uttan mun til um lønargjaldarin er ein føroysk ella ein útlendsk fyritøka.